Verlangen naar authenticiteit en drang naar distinctie
Gerard Drosterij, 17 December 2004

 

Good Point. Anyways, this was where i met her. You can join for free as well www.redtricircle.com

Interessant is de these van de Franse socioloog Pierre Bourdieu. Hij zou een lamentatio over een gehaaid marketingtraject van een minimal-design-radiootje (twee jaar geleden heb ik naar zo een exemplaar gewatertand in gentrified Oost-Berlijn) hebben geduid als de frustratie van een culturele elite die in haar creaties, definities en uitingen van authenticiteit onherroepelijk door de massa wordt ingehaald. Het is de distinctiedrang van de elite zich van het volk te onderscheiden en daar hoort een sociaal-politieke kritiek op verlies aan authenticiteit en echtheid bij (merk op: de verleiding van cultuurmelancholie als volgende stap). Bourdieu ziet distinctiedrang als enige redmiddel voor de elite die reeds materieel ingehaald is door het groot-geld verdienende plebs (nouveau riche). Het lijkt alsof de huidige drang naar authenticiteit de geïndividualiseerde fase is van wat voorheen een collectieve poging van de elite was een homogene cultuur van distinctie te creëren, analoog aan het negentiende-eeuwse Bildungsideaal. Maar die cultuur is in de jaren tachtig versnipperd geraakt.

To be sure, ik deel Bourdieu’s sociale psychologie niet echt, maar ageer er wel minder tegen dan eerst. Ik denk steeds meer dat de hang naar authenticiteit inderdaad ook met een soort onderscheidsdrang te maken heeft. Niettemin blijf ik erbij – en daarvoor is een geloof in intrinsieke kwaliteit, denk ik, nodig – dat een eco-appel niet alleen lekkerder, maar ook beter is dan een in plastic verpakte, en dat Renaissance architectuur mooier is dan Barokke. Enz.enz. Dus uiteindelijk verklaar ik het verlangen naar authenticiteit in een context van een gezonde culturele competitie die voornamelijk te maken heeft met het streven naar de waarachtige waardering van objecten en creaties, en niet met psychologische processen van zelfbevestiging en culturele territoriumdrift.

(A propos, een actueel voorbeeld van een merk dat authenticiteit proclameert – en waarvoor ik ook viel –, maar door succes ten onder lijkt te gaan aan dat imago: The North Face. Was het een gespecialiseerd merk voor fanatieke trekkers en outdoor-freaks, nu lopen ook dikbuikige mannen van middelbare leeftijd met een Gore-Tex jas in de Koopgoot te shoppen.)



 

Comment posted by: hein eberson at February 10, 2005 04:10 PM

De elite heeft de distinctiedrang niet nodig. De elite is de elite. Distinctiedrang is een instrument voor social climbers, die aansluiting bij de elite zoeken door zich de 'smaak' eigen te maken van de groep waar ze toe wilden behoren.

Deze (vlietende) groep ziet zich nu van twee kanten bedreigt: nog steeds door de elite waar ze toe wil behoren en nu in toenemende mate door de omnivore horde die ook zin heeft in de fenomenen die eerder nog werkten als onderscheidend instrument.

Vandaar de interesse van de groot-geld verdiendende plebs in roem gekoppeld aan ideëen: politiek en kunst. Daar is nog speelruimte. Letterlijk en figuurlijk.



 

Comment posted by: Gerard Drosterij at February 17, 2005 12:04 AM

Maar wie is de elite? Dat er een vaststaande elite bestaat is een illusie. Hoe luidt de wijsheid in de sport ook al weer: het is moeilijk aan de top te geraken, maar het is nog veel moeilijker daar te blijven. Dus ook de heersende klasse is veroordeeld tot de dynamiek van distinctie. Alleen vanuit een ander perspectief. Ik zeg niet dat ik het daar mee eens ben of niet, het is eerder een droge constatering.

Natuurlijk zal de drang naar distinctie gekwalificeerd moeten worden. Want wat is nog boven en wat is beneden? Een docent heeft lang niet meer het automatische aanzien dat hij eerder genoot, terwijl een BN-er het aura van een god heeft gekregen.

Het is een interessante stelling dat social climbers worden bedreigd. Zowel van de elite als van de beursgenoteerde burgerij. De vraag is hoe je deze driedeling sociologisch gaat beschrijven en wie je in welke categorie gaat plaatsen.



 
WE AGREE TO DISAGREE
PLEASE NO PACIFYING CONSENSUS
feel free to add your comments











Remember personal info?