re: Het afscheid...
Mieke Gerritzen, 15 January 2004

 

Het ontwerpen is nog nooit cultuurdrager geweest. Het heeft hooguit bijgedragen aan cultuur. Lifestyle, SBS 6 en de mobiele communicatie verslaving zijn inhoudelijker dan je denkt. We nemen geen afscheid van het ontwerp, we nemen plaats in het ontwerp.

Het publieke domein is in paniek. Overheid verliest macht, we worden zelforganiserend. De instituties gaan ten onder aan bureauratie en regelgeving. De publieke omroep doet een laatste zet; machtsverschuiving van de omroepen naar de NOS. Zo'n politieke zet behoeft een nieuwe identiteit. Meer samenhang, symbiose, meer familiegevoel. De uitstraling van het dutch design toerisme op tv illustreert de verloedering, de paniek en gebrek aan trots. Met alleen de NOS als (uiterst wankele) baas van de publieke omroep heft het zichzelf straks op. Het gaat niet om het overleven van het publiek domein als zodanig.
Ontwerpen zit overal. Duurzaamheid verdwijnt, tijdelijkheid wordt maatstaf. Ontwerpen is makkelijk, iedereen wil design. Branding en logo’s zijn een industrie op zichzelf geworden. Marktstrategieën zijn soms krachtiger dan politieke, sociale en culturele bewegingen. De media beslissen over goed en slecht, mooi en lelijk. De media zijn geen extraatje of hulpmiddel meer voor het leven, maar zijn het leven zelf. De media worden steeds meer beeld en ook steeds meer objecten om ons heen worden media. Design zal zich verder ontwikkelen als een kritische taal, als een jargon en vocabulair in samenspraak, maar ook in tegenspraak als reactie op ontwikkelingen in de maatschappij. Als je als ontwerper echt wil bijdragen aan een cultureel klimaat zul je plaats moeten nemen als beleidsmaker en organisator. Visie en strategie kan nog een interessante vorm opleveren. Het beeld alleen is niet genoeg, daarvoor is het te algemeen geworden. Kortom door de democratisering van het design en de politiek die steeds meer beeld wordt, worden beeldmakers gedwongen politici te worden.